#ไวรัสนิปาห์ (Nipah Virus) คืออะไร?

ไวรัสนิปาห์ เป็นเชื้อไวรัสในกลุ่ม Henipavirus ที่ติดต่อจากสัตว์สู่คน (Zoonotic disease) ถูกจัดให้อยู่ในกลุ่มเชื้ออันตรายอันดับต้นๆ โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) เนื่องจาก มีอัตราการเสียชีวิตสูงถึง 40% – 75% และปัจจุบันยังไม่มีวัคซีนป้องกันหรือยารักษาที่เฉพาะเจาะจง

 พาหะและการแพร่เชื้อ

จากสัตว์สู่คน: มี ค้างคาวกินผลไม้ เป็นแหล่งรังโรคตามธรรมชาติ เชื้อสามารถแพร่สู่คนผ่านการสัมผัสปัสสาวะ น้ำลาย หรือมูลของค้างคาว รวมถึงสัตว์อื่นที่ติดเชื้อ เช่น หมู ม้า แมว และสุนัข

จากการกิน: กินผลไม้ที่มีรอยกัดแทะหรือปนเปื้อนสารคัดหลั่งของค้างคาว (เช่น อินทผลัมดิบ น้ำตาลสด มะพร้าว)

จากคนสู่คน: ผ่านการสัมผัสใกล้ชิดกับสารคัดหลั่งของผู้ป่วย เช่น น้ำมูก น้ำลาย หรือเลือด

 อาการที่ต้องเฝ้าระวัง

ระยะฟักตัวของโรคมักอยู่ที่ 4–14 วัน (แต่อาจนานถึง 45 วัน) โดยแบ่งอาการเป็น 2 ระดับ:

ระยะเริ่มต้น (คล้ายไข้หวัด): มีไข้สูง, ปวดศีรษะ, ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ, เจ็บคอ, ไอ และหายใจลำบาก

ระยะรุนแรง (ระบบประสาท): มึนงง, สับสน, ชักเกร็ง และอาจเกิดภาวะ สมองอักเสบเฉียบพลัน จนเข้าสู่ภาวะโคม่าได้ภายใน 24–48 ชั่วโมง

 วิธีป้องกันตนเอง

หลีกเลี่ยงการสัมผัสสัตว์: โดยเฉพาะค้างคาวและหมูที่ดูป่วย

- เลือกกินผลไม้ที่ปลอดภัย: ไม่กินผลไม้ที่มีรอยกัดแทะ ล้างผลไม้ให้สะอาดและปอกเปลือกก่อนกินทุกครั้ง

- งดดื่มน้ำผลไม้ดิบ: เช่น น้ำอินทผลัมดิบ หรือน้ำตาลสดที่เก็บด้วยวิธีที่ไม่สะอาดในพื้นที่เสี่ยง

- รักษาความสะอาด: ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่และน้ำ และหลีกเลี่ยงการสัมผัสสารคัดหลั่งของผู้ป่วย

 สถานการณ์ปัจจุบัน (มกราคม 2569)

ปัจจุบันมีการรายงานการระบาดในบางพื้นที่ของ ประเทศอินเดียและบังกลาเทศ สำหรับประเทศไทย "ยังไม่พบผู้ป่วย" แต่กระทรวงสาธารณสุขได้ยกระดับการเฝ้าระวังและคัดกรองผู้เดินทางจากพื้นที่เสี่ยงอย่างเข้มงวด

คำแนะนำ: หากท่านเพิ่งเดินทางกลับจากพื้นที่ระบาดและมีอาการไข้สูงหรือผิดปกติทางระบบประสาท ควรรีบพบแพทย์และแจ้งประวัติการเดินทางทันที

ข้อมูลจาก : องค์การอนามัยโลก (WHO), กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข"